Online Alışveriş
İnternet dünyasında alışverişin önündeki en büyük sorun olan güvenlik zaafı ile ilgili olumlu gelişmeler arttıkça, sanal mağazalarda gezinenlerin sayısı giderek artıyor. Dahası alışveriş cirolarında çok ciddi artışlar yaşanıyor. Dünyada, 2007 yılında 100 milyar dolara yaklaşan e-ticaret-cirosunun bu yıl 120 milyar dolara koşacağı tahmin ediliyor.
Türkiye’de de ürkek adımlarla başlayan sanal alışverişin son beş yıl içinde çok ciddi miktarlara gelmiş bulunuyor. Bundan beş yıl önce 250-300 milyon dolar civarında olan Türkiye’nin e-ticaretin 2007 cirosu Bankalar arası Kart Merkezi (BKM) tarafından 5.4 milyar YTL olarak açıklandı. Bu 2006 yılına göre yüzde 105’lik bir artış demek. E-ticaret hacmi 2005 yılında 1.8 milyar YTL, 2006 yılında ise 2.6 milyar YTL olarak gerçekleşmişti. İşlem hacmi içindeki sektörel dağılım da dikkat çekici. İnternet üzerinden gerçekleşen alışverişin yüzde 52.5’ini hizmet sektörü, yüzde 12.9’unu kulüp, dernek, sosyal hizmetler, yüzde 8.8’ini doğrudan pazarlama, yüzde 7.4’ünü telekomünikasyon ve yüzde 6.4’ünü havayolları oluşturuyor.
Güvenlik Önlemi Artıyor Hacmin artışında en büyük nedenlerden biri olarak ise kredi kartı dolandırıcılığındaki azalma gösteriliyor. Özellikle yakın zamanda uygulanmaya başlanan Chip&PIN ve 2007 yılında uygulanmaya başlanan 3D Secure teknolojisinin, güvenlikte etkili olduğu söyleniyor. 3D Secure, kart sahibi ile e-ticaret işyerinin işlem esnasında birbirlerini doğrulayabilmeleri üzerine kurulmuş olan bir güvenlik uygulaması.
BKM Genel Müdürü Sertaç Özinal, fiziki ortamda Chip&PIN yönteminin hayata geçirilmesi ile sahtecilik giderlerinde yüzde 73’lük bir azalma olduğunu söylüyor. Özinal, 3D Secure uygulamasının yaygınlaşmasıyla, benzeri oranlarda e-ticaret sahtekarlıklarında da azalma yaşanacağını vurguluyor. Bunun yanı sıra parasal anlamda küçük miktarlarda online alışveriş yapan tüketicilerin artık bu para miktarlarını yükselttikleri ifade ediliyor. Piyasadaki ürünün fiyatlarıyla karşılaştırma yapabilmenin çok avantajlı olduğu nu söyleyen Sanal Mimarlar Bilişim Yönetici Ortağı Koray Odabaşı, karşılaştırma yapan tüketicinin ürünü internetten almanın daha ucuz olduğunu görmesinin, alışverişlerini bu yöne kaydırmasında etkili olduğunu ifade ediyor.
Fiyatlar Daha Ucuz Özinal da, "Başta hizmet sektörü olmak üzere, e-ticaret ile satışı yapılmakta olan ürünlerin fiziki ortama göre fiyatlamasında avantajlar sağlandığı gözleniyor. Bunun başlıca nedeni de e-ticaret operasyon maliyetlerinin fiziki ortama göre daha düşük olması" diyor. Ayrıca özel günlerde ve bayramlarda da internet üzerinden alışverişin yaygınlaştığı söyleniyor. Online alışveriş sitelerinde en yüksek paya sahip Hepsiburada. com Genel Müdürü Kaan Dönmez, eticaret hacminin bu yıl da yüzde 100 civarında artacağını düşündüklerini ifade ediyor.
KOBİ’ler İçin Büyük Fırsat Peki, e-ticaret pazarı bu kadar büyürken ve çeşitlenirken bu pazara girmek isteyen küçük ve orta boy işletmeler (KOBİ) ne yapmalı? Aslında bir e-ticaret sitesi kurmak artık çok kolay. Bunun için öncelikle e-ticaret yazılımı edinmek gerekiyor. Bundan 5-6 yıl önce yıllık 10 bin dolar civarı olan e-ticaret yazılımlarına bugün aylık 150-250 dolarlık fiyatlarla ulaşılabiliyor. Daha sonra bir banka sanal POS almak ve güvenliği sağlamak için de SSL edinmek gerekiyor. SSL sertifikası, bilgi transferi sırasında güvenlik ve gizliliğin sağlanması için bir güvenlik protokolü. Bunun dışında Kobi’ler, e-ticaret sitesi kurmak yerine bir online mağazadan da ürünlerini satabilir. Online mağazaların işin ödeme, lojistik ve müşteri hizmetleri kısmını birçok KOBİ adına yürüttüğünü ifade eden Kaan Dönmez, şunları söylüyor: "Eskiden sadece büyük perakendeciler ile maliyetli anlaşmalar yapmak zorunda kalan Kobi’ler, bugün büyüyen internet hacmi ile tüketiciye ulaşma konusunda çok daha düşük maliyetlerle çalışabiliyorlar. Bunun sonucunda, tüketici de daha iyi fiyatlarla alışveriş yapabiliyor."
E-ticaret dönemi öncesinde ürünleri, son kullanıcı ile buluşturmak zor ve maliyetli bir süreçti. Ancak, tüm Türkiye genelinde satış yapan online mağazalar sayesinde bir Kobi’nin tüm ürünlerini bir günde satışa sunması ve tanıtması artık çok kolay. Üstelik internette ürünlerin reklam ve pazarlama maliyetleri, Avrupa ülkeleri ile kıyaslandığında halen çok ucuz.
120 Milyar Dolar’a Ulaşacak Türkiye’deki bu gelişmelere rağmen e-ticaretin, yurt dışı özelikle ABD ile karşılaştırıldığında ancak emekleme aşamasında olduğu söyleniyor. 2008 yılı sonunda ABD’deki e-ticaret pazarının 120 milyar dolara ulaşacağı tahmin ediliyor. Böylesi bir büyme hızı yakalanırsa, e-ticaret ABD’deki geleneksel ticaretin tam 15 katı hızla büyümüş olacak. Şu anda ABD’de bir internet kullanıcısının Yılda ortalama harcaması, yaklaşık 600 dolar. 2008 itibariyle bunun 800 dolar sınırına dayanması bekleniyor. Dünyada e-ticaret hacminin en çok olduğu bölgeler ise Kuzey Amerika, Avrupa (Batı ve Kuzey Avrupa) ve Uzakdoğu Pasifik ülkeleri Japonya, Çin, Singapur ve Avustralya-Yeni Zelanda bölgeleri) olarak gösteriliyor.
Kaynak: Ekonomist Dergisi / Gözde Yeniova
www.ekonomist.com.tr
